ทีมนักบรรพชีวินวิทยาชาวไทยและสหราชอาณาจักร ค้นพบและศึกษาซากดึกดำบรรพ์ไดโนเสาร์คอยาวชนิดใหม่ของโลก “นาคาไททัน ชัยภูมิเอนซิส” (Nagatitan chaiyaphumensis) ณบ้านพนังเสื่อ อ.หนองบัวระเหว จ.ชัยภูมิ นับเป็นการค้นพบไดโนเสาร์กลุ่มไททาโนซอริฟอร์มขนาดใหญ่ที่สุดของประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
นาคาไททัน มีน้ำหนักราว 27 ตัน เทียบได้กับช้างเอเชียโตเต็มวัยถึง 9 เชือก และมีความยาวกว่า 27 เมตร หรือราว 88 ฟุต ยาวกว่าดิพโพลโดคัส (Diplodocus) ไดโนเสาร์คอยาวชื่อดัง โดย “นาคาไททัน” อยู่ในกลุ่มซอโรพอด (Sauropod) ไดโนเสาร์กินพืชคอยาวขนาดมหึมา เจ้าของฉายา “ยักษ์ใหญ่แห่งโลกดึกดำบรรพ์”
ชื่อ “นาคาไททัน” ผสมคำว่า “นาคา” จากพญานาคในความเชื่อของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กับคำว่า “ไททัน” ยักษ์ในตำนานกรีก ส่วน “ชัยภูมิเอนซิส” ตั้งตาม จ.ชัยภูมิ ซึ่งเป็นจังหวัดที่ขุดพบฟอสซิล
ผลการศึกษาระบุว่า นาคาไททันมีชีวิตอยู่เมื่อประมาณ 100-120 ล้านปีก่อน เร็วกว่ายุคของไทแรนโนซอรัส เร็กซ์ (Tyrannosaurus rex) ราว 40 ล้านปี และยังมีขนาดใหญ่กว่าทีเร็กซ์ประมาณ 2 เท่า
การค้นพบครั้งสำคัญนี้เริ่มต้นจากชิ้นส่วนฟอสซิลที่ถูกพบในพื้นที่บ้านพนังเสื่อ อ.หนองบัวระเหว จ.ชัยภูมิ เมื่อปี 2559 โดยนายถนอม หลวงนันท์ ชาวบ้านในพื้นที่ ก่อนมีการแจ้งมายังกรมทรัพยากรธรณี และเข้าตรวจสอบตามพระราชบัญญัติคุ้มครองซากดึกดำบรรพ์ พ.ศ. 2551 จนนำไปสู่การศึกษาวิจัยอย่างต่อเนื่อง
นักวิจัยระบุว่าการค้นพบ “นาคาไททัน” ไม่ได้เป็นเพียงการเปิดตัวไดโนเสาร์ยักษ์ตัวใหม่เท่านั้น แต่ยังช่วยช่วยให้เข้าใจว่าการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศในอดีตส่งผลให้ไดโนเสาร์ขนาดมหึมาพัฒนาขึ้นได้อย่างไร
ด้าน ดร.ศิตะ มานิตกุล นักบรรพชีวินวิทยา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม กล่าวว่า “นาคาไททัน” ถือเป็นไดโนเสาร์สายพันธุ์ที่ 14 ที่ได้รับการตั้งชื่อในประเทศไทย และประเทศไทยมีความหลากหลายของฟอสซิลไดโนเสาร์สูงมาก จนอาจถือได้ว่าเป็นประเทศที่มีซาไดโนเสาร์อุดมสมบูรณ์มากเป็นอันดับ 3 ของเอเชียงานวิจัย ระบุว่า “นาคาไททัน” อาศัยอยู่บนโลกในช่วงที่ระดับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ในชั้นบรรยากาศเพิ่มสูงขึ้น สอดคล้องกับอุณหภูมิโลกที่ร้อนขึ้น ศ.พอล อัปเชิร์ช จาก UCL ผู้ร่วมวิจัย กล่าวว่า ไดโนเสาร์กลุ่มซอโรพอดในยุคนั้นมีขนาดใหญ่ขึ้นมาก ซึ่งถือเป็นเรื่องน่าสนใจ เพราะสัตว์ขนาดใหญ่จะกักเก็บความร้อนได้มากและระบายความร้อนได้ยาก ศ.พอล ยังให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวรอยเตอร์ว่า อุณหภูมิที่สูงขึ้นในยุคนั้น น่าจะส่งผลต่อพืชอาหารที่เป็นแหล่งพลังงานสำคัญของไดโนเสาร์กินพืชขนาดยักษ์เหล่านี้ด้วย
